DIRK VERHAEGEN NEEMT DEEL AAN TENTOONSTELLING CUBE & SQUARE IN SINT GILLIS

DIRK VERHAEGEN nodigt u van harte uit op de vernissage


WOENSDAG 28 april 2010

PARCOURS D'ARTISTES

18.30 uur Volkshuis - Sint Gillisvoorplein
20.30 uur Huis van de Culturen - Belgradostraat 120

De tentoonstelling loopt nog tot 23 mei!

Openingsuren:

di-vrij: 13.30 - 16.30 uur
weekends: 8,9,15,16,22 en 23 mei van 14 tot 19 uur


www.parcoursdartistes.be

WALPURGIS ORGANISEERT FENIKS FESTIVAL 2010: MUZIEK, TEKST, DANS, THEATER EN MUZIEKTHEATER IN MORTSEL VAN 29 APRIL T/M 2 MEI 2010

Muziektheaterwerkplaats Walpurgis (en overbuur ABK Mortsel) heet u allen welkom op haar nieuwe editie van het Feniks Festival, een broeinest voor artistieke ideeën en verrassende ontmoetingen.




Meer info op www.walpurgis.be . Ga zeker eens een kijkje nemen op hun opendeurdag van zondag 2 mei 2010.



DEURNELEITJE 6
2640 MORTSEL

OPENING WEEK VAN DE AMATEURKUNSTEN: VRIJDAG 23 APRIL 2010 OM 19 uur

OPENING WEEK VAN DE AMATEURKUNSTEN

Vrijdag 23 april 2010 om 19 uur

THEMA: GOESTING

Deelname Hogere Graad

Tentoonstelling: 23/04 t/m 2/05/'10

Info volgt!

MET STIP TE NOTEREN IN UW AGENDA: 18, 19 & 20 JUNI 2010 WANT KONSEPTFEEST EN OPENDEURDAGEN ABK MORTSEL

RUSSISCHE ARK (RUSSKIJ KOVCHEG) VAN ALEKSANDR SOKOEROV IN CINEMA ZUID

In één ononderbroken opname bezoekt en beleeft de kijker de geschiedenis in en van het Hermitage Museum in Sint-Petersburg.

Het museum werd gebouwd in 1746 door Catherina de Grote om er haar kunstcollectie in onder te brengen. Later werd het Hermitage het winterpaleis van de Russische tsaren. Een plek dus die geschiedenis ademt. De tocht door het gebouw wordt dan ook een reis door de tijd, gezien door de ogen van een onzichtbare getuige (de filmmaker?), die op stap is met een 19de-eeuwse diplomaat-filosoof. Samen dolen ze door het gebouw: ze bewonderen de kunstwerken, luisteren gesprekken af, begluren historische figuren en leveren commentaar.

Filmtechnisch is Russische ark een huzarenstukje: hij werd gedraaid op één dag in één lange, ononderbroken steadicam-sequentie. Er kwam geen montage aan te pas: de film speelt zich dus helemaal af in ‘real time’.

zondag 18 april 2010 - 20 uur
Cinema Zuid, Lakenstraat 14, 2000 Antwerpen

Ticket: € 5
€3: +60 jaar / Werkzoekenden / Antwerpenaren / lerarenkaart Klasse / -26 jaar / Vrienden M HKA

een filmtip van Marleen Van Pottelberge

ZOLLVEREIN ESSEN: EEN VOORSMAAKJE VAN DE KONSEPTREIS VAN ZONDAG 9 MEI 2010

De bus zit vol! Ook niet meer bellen voor wachtlijst!
Wat Konsept die dag nog allemaal doet, leest u in de nieuwsbrief van februari (scroll naar oudere berichten!)

UITNODIGING BOEKPRESENTATIE EN TENTOONSTELLNG ANN DE BODE

DE LUIE STOEL

Uitnodiging

boekpresentatie - tentoonstelling van prints van illustraties van Ann de Bode

vrijdag 19 maart 2010

Gemeentelijke Openbare Bibliotheek van Avelgem

STEM MASSAAL VOOR MARK BOSSELAERS, WANT GESELECTEERD VOOR DE CANVASCOLLECTIE!

Geachten,

Door uitzonderlijk toeval en ook een beetje omdat ik mij ingeschreven had, ben ik door de eerste selectieronde van de Canvas Collectie geraakt (maar dus niet geselecteerd voor den Beaux Art). Het gelauwerde werk "Ochtend Krieken Te Vichy" is te bekijken op

www.canvas.be/canvascollectie

ga naar 'On Line Galerie', en vervolgens naar pagina 3.



In bijlage het werk tijdens zijn tweedaags verblijf in het M hka-Antwerpen, oordeelkundig bewaakt door Jan De Pooter, waarvoor dank.

Vriendelijke groeten,

Mark Bosselaers

GASTCURATOR HENK VAN OS OVER TENTOONSTELLING MATISSE TOT MALEVICH

Voor de tentoonstelling Matisse tot Malevich. Pioniers van de Moderne Kunst zijn circa 75 schilderijen uit de Hermitage St-Petersburg geselecteerd.


'De Rode Kamer' van Henri Matisse en 'Vrouw met een waaier' van Pablo Picasso zijn enkele van de blikvangers op de tentoonstelling




De tentoonstelling 'Matisse tot Malevich' loopt in Hermitage Amsterdam van 6 maart 2010 tot 17 september 2010

Konsept bezoekt o.a. deze tentoonstelling op zondag 14 maart 2010

Beluister hier het interview van Heide Lenaerts in Babel (Klara) met gastcurator Henk Van Os

Kunstzaken

CAMERATA AETAS NOVA (KOOR VAN HET JAAR) IN ST. LODEWIJKKERK

“CAMERATA AETAS NOVA”, net verkozen tot koor van het jaar' bestaat uit jongvolwassenen van het Lemmensinstituut uit Leuven.
Onder de leiding van Dieter Staelens brengen zij een soms gewaagde programmaopbouw
en originele oplossingen voor beeld en beweging.

“een onvoorspelbaar repertoire en een frisse presentatie”(cfr.website Klara en Canvas)

Het wordt een bont programma rond 4 seizoenen “Seasonings” met zang en beweging.
http://www.camerata.be

dinsdag 9 maart om 20.15u
St.-Lodewijkkerk, Osylei te Mortsel.
Inkom : 10 euro.

Na het concert: in ’t Centrum, Osylei 43 te Mortsel (100m verder) opening tentoonstelling schilderijen van Els van Rompu uit Wijnegem.

Een tip van Konseptlid Jean Lyuckx.

MUZIEKTHEATER WALPURGIS (EN OVERBUUR ABK MORTSEL) ZOEKT MORTSELSE HUISKAMERS VOOR CONCERTEN.

Om op een informele manier kennis te maken met het publiek in Mortsel biedt WALPURGIS in maart-april een aantal huiskamerconcerten aan.






Op deze avonden brengt WALPURGIS een gevarieerd verrassingprogramma met een aantal liederen uit de voorstellingen Stom Paard en Mignon, en brengen Wilfried Van den Brande en Dirk Baert een selectie Cole Porter songs.

Woon je in Mortsel en zie je zo'n huiskamerconcert wel zitten?
We zoeken nog enkele huiskamers (liefst met piano) die hun deuren willen openzetten. Je treedt dan zelf op als gastvrouw of gastheer en nodigt vrienden/kennissen/buren... uit. Jij zorgt voor een drankje en het publiek, wij zorgen voor de muziek.


Als je interesse hebt kan je altijd mailen naar caroline@walpurgis.be
WALPURGIS
Deurneleitje 6
2640 Mortsel
T +32 (0)3 235 66 62

Meer info op www.walpurgis.be

BELUISTER VERSLAG CLAUDE BLONDEEL TENTOONSTELLING KANDINSKY EN DER BLAUWE REITER (O.A. PROGRAMMA STUDIEREIS KONSEPT ZO 14 MAART 2010)

Begin 20e eeuw zetten een groep eigenzinnige kunstenaars de Münchense kunstwereld op zijn kop.

Ze noemden zichzelf "Der Blaue Reiter".

Wassily Kandinsky en Franz Marc waren de voortrekkers van deze nieuwe beweging die met zijn expressieve, kleurrijke schilderijen aan de basis lag van het expressionisme in Duitsland.


Een overzichtstentoonstelling in het Gemeentemuseum Den Haag brengt voor het eerst de werken van "Der Blaue Reiter" samen in Nederland.




Beluister hier het verslag van Claude Blondeel in Babel (Klara) op: "Kandinsky en Der Blaue Reiter" - Gemeentemuseum Den Haag.

KONSEPT BEZOEKT O.A. DEZE TENTOONSTELLING OP ZONDAG 14 MAART 2010.

INSCHRIJVEN VOOR 7 MAART!

Meer info over deze studiereis leest u in de Nieuwsbrief (zie ouder bericht)

VIERDAAGSE KONSEPTREIS VAN DO 30/09 T/M ZO 03/10/2010 NAAR O.A. WORMS, MAINZ, MANNHEIM & WÜRZBURG... MEER INFO BINNENKORT!

TEXTIELREIS NAAR TURKIJE: EEN TIP UIT HET ATELIER VRIJE GRAFIEK

10-daagse textielreis naar het kunstenaarsdorpje Eski Datça, Turkije
van 23/05 t/m 2/06

Cursus vilten en shibori, ontdekken van Turkse textieltradities, genieten van de rust en de pracht van de omgeving van Eski Datça.
Ontdekkingsreis van de Turkse keuken.

meer info: www.gerdvandeven.be

Een tip van Irene De Peuter (atelier vrije grafiek)

NIEUWSBRIEF KONSEPT & ABK MORTSEL: JRG. 4 FEBRUARI 2010 NR. 1

STUDIEREIS AMSTERDAM – DEN HAAG
ZONDAG 14 MAART 2010
MATISSE tot MALEVICH Amsterdam, Hermitage aan de Amstel

Topstukken van Matisse, Picasso, Van Dongen, De Vlaminck, Derain en nog vele andere tijdgenoten schitteren van 6 maart t/m 17 september 2010 in de Hermitage Amsterdam in de tentoonstelling Matisse tot Malevich. Pioniers van de moderne kunst uit de Hermitage. Voor deze tentoonstelling zijn circa 75 schilderijen geselecteerd uit de Hermitage St.-Petersburg, die een van de mooiste collecties Franse schilderkunst ter wereld uit het begin van de twintigste eeuw herbergt. Behalve de wereldberoemde Franse meesters zullen ook even beroemde Russische tijdgenoten als Malevich en Kandinsky zijn vertegenwoordigd. Deze kunstenaars gelden met elkaar als de pioniers van het modernisme. Bijna alle getoonde werken behoren tot de vaste presentatie in St.-Petersburg. De meeste komen oorspronkelijk uit de Moskouse verzamelingen van Morozov en Sjtsjoekin. Het is voor het eerst dat deze omvangrijke collectie avant-garde meesterwerken in Nederland getoond wordt. In de tentoonstelling krijgt het ontstaan van de moderne kunst als kunsthistorisch verschijnsel aandacht, maar vooral ook de bezieling van de kunstenaars zelf , toen zij aan het begin van de vorige eeuw een revolutie in de kunst ontketenden, een cruciaal moment in de kunstgeschiedenis.

KANDINSKY en DER BLAUE REITER Den Haag, Gemeentemuseum
In het begin van de 20ste eeuw zette een groep kunstenaars de kunstwereld in München volledig op zijn kop. Met hun expressieve, lyrische schilderijen vol felle kleuren stond Der Blaue Reiter, zoals zij zichzelf noemden, aan de bron van het ontstaan van het expressionisme in Duitsland. Kern vormden de Russische Wassily Kandinsky en zijn geestverwant Franz Marc. Voor het eerst in Nederland toont het Gemeentemuseum Den Haag in het voorjaar van 2010 een groot overzicht van deze expressionistische stroming die zo belangrijk is geweest voor de ontwikkeling van de moderne kunst. Een groot aantal werken maakte eerder deel uit van de succesvolle Kandinskytentoonstelling in het Guggenheim Museum in New York en het Centre Pompidou in Parijs.
Deze groep kunstenaars is zeer gedifferentieerd, zowel wat stijl als wat samenstelling betreft. Toch zijn er ook gemeenschappelijke kenmerken; het expressionisme van Der Blaue Reiter is poëtisch en verraadt invloeden van Russische sprookjes en oude volksverhalen. De kunstenaars werken vanuit hun gevoel, gebruiken veelal felle kleuren en zijn gefascineerd door de natuur en dieren

GEORGES VANTONGERLOO Den Haag, Gemeentemuseum
Als een moderne Leonardo da Vinci concentreerde Georges Vantongerloo zich in zijn werk op de verhouding tussen het lichaam en de kosmos. In de kunstwereld wordt veel gerept van een synthese tussen kunst en leven, maar voor Vantongerloo waren dit geen loze woorden. Als voorvechter van een nieuwe wereld waarin zijn kunstzinnig gedachtegoed deel uit zou maken van ons dagelijks bestaan, bracht hij vele uren twijfelend, piekerend en worstelend door in zijn atelier en leverde tal van artistieke experimenten af die vaak passen in de palm van een hand! Begin 2010 wordt er in het Gemeentemuseum een groots retrospectief gewijd aan deze Belgische artistieke duizendpoot die zowel schilder, beeldhouwer, designer als projectontwikkelaar was. Vantongerloo maakte maar kortstondig deel uit van De Stijl, maar zijn contact met Piet Mondriaan was blijvend. Hoewel bekend was dat Piet Mondriaan intuïtief werkte, was Vantongerloo ervan overtuigd dat er een wiskundige code ten grondslag lag zijn composities. Met papieren vol eindeloze berekeningen probeerde hij de ‘code van Mondriaan’ te kraken, zonder een éénduidige uitkomst.

Datum: 14 maart 2010
Vertrek: 7h45 aan het stadhuis van Mortsel
Terug: rond 18h30
Deelname in de kosten: leden konsept 34€; niet leden 40€
Inschrijven voor 7 maart 2010
Alle inschrijvingen via het telefoonnummer: 0473938671. Spreek steeds een boodschap in en vermeld je telefoonnummer. Ook een sms met dezelfde informatie is welkom.
De inschrijving is pas officieel na storting van het bedrag op nr: 320-0692986-88



REIS ESSEN en CULTURELE HOOFDSTAD RUHR
ZONDAG 9 MEI 2010
Museum Folkwang
‘Das schönste Museum der Welt’
Het museum Folkwang tot 1933


Het Folkwang museum van Essen werd in 1932 door de medestichter van het Museum of Modern Art in New York ‘het schoonste museum van de wereld’ genoemd. Het heeft enkele jaren de deuren gesloten om een prachtige nieuwbouw te realiseren. De architect van dit nieuwe museum is niemand minder dan David Chipperfield, die ook het Neues Museum in Berlijn een nieuwe look gaf.
De nationaal socialisten konfisceerden in 1937 niet minder dan 1400 werken, die later legaal werden verkocht en zo verspreid geraakten over grote musea en privé verzamelingen over de hele wereld, waaronder schilderijen van Kandinsky, Matisse, Kirchner, Munch en Beckmann. Ter gelegenheid van de openingstentoonstelling worden zeer veel werken van deze rijke collectie opnieuw naar Essen gebracht. Tijdens de tentoonstelling wordt ook de oorspronkelijke opstelling van het museum gerespecteerd, waardoor ook beeldhouwwerken en objecten uit China, Japan, Griekenland, Egypte, Java en Oceanië met deze moderne kunstwerken worden geconfronteerd.

Ook de vaste collectie van het museum is indrukwekkend. Zij biedt een overzicht van de Duitse en Franse kunst van de 19e en 20ste eeuw, met werken van Van Gogh, Cézanne, Gaugain, Matisse, de Duitse expressionisten, en verder het kubisme, de abstracte kunst, het abstract expressionisme en de nieuwe figuratie.



ZOLLVEREIN Essen
Unesco werelderfgoed
Kulturele hoofdstad Ruhr 2010

Het ruhrgebied was eens het industriële hart van Duitsland. Vlakbij Essen bevindt zich een gigantisch industrieel complex met als belangrijkste blikvanger een immense cokesfabriek. Na de teloorgang van de economische activiteit werd de ganse site geklasseerd als Industrieel Unesco werelderfgoed, en omgebouwd tot een groot recreatiepark. Er bevinden zich musea, recreatieve mogelijkheden, cafetaria, wandelgebieden, concertpodia en veel meer. Hedendaagse kunstenaars maakten werken voor de site, zoals Rückriem en Emilia Kabakov. Moderne architecten engageerden zich voor nieuwbouw, waaronder het designmuseum.
Enkele weken geleden werd in de Zollverein het startschot gegeven van het kunstenfestival ‘Ruhrgebied Kulturele hoofdstad van Europa 2010’, waaraan vele steden in het Ruhrgebied de volgende maanden hun medewerking verlenen.

Onder leiding van een gids bezoeken we de hoogtepunten van de site, waarbij wij uiteraard aandacht besteden aan de kunst en aan de mooiste en indrukwekkendste voorbeelden van industriële archeologie.

Datum: 9 mei 2010
Vertrek: 7h30 aan het stadhuis van Mortsel
Terug: rond 19h30
Deelname in de kosten: leden konsept 30€ Niet leden 36€
Inschrijven voor 2 mei 2010
Alle inschrijvingen via het telefoonnummer: 0473938671. Spreek steeds een boodschap in en vermeld je telefoonnummer. Ook een sms met dezelfde informatie is welkom.
De inschrijving is pas officiëel na storting van het bedrag op nr: 320-0692986-88

In de Zollverein is voldoende mogelijkheid om te eten.

KUNSTZAKEN

UITNODIGING TENTOONSTELLING JEF MOUTON

JEF MOUTON

SCULPTUREN
WANDSCULPTUREN

7 februari - 31 maart 2010
wo, do & vr 10 - 17 uur
enkel na afspraak

VERNISSAGE ZONDAG 7 FEBRUARI 2010 VANAF 16 UUR

Art Forum
Nassaustraat 15
2000 Antwerpen

www.artlease.be

DAVID OOMS, ATELIERLERAAR SCHILDERKUNST OLIEVERF/ALGEMEEN, GEEFT TEKST EN UITLEG BIJ TENTOONSTELLING 'WOORD = BEELD'

Het beeld van het schilderij enkel laten bestaan uit letters, woorden, delen van woorden en/of tekstfragmenten. Dat was het idee dat aan de basis lag van de schilderijen te zien op deze tentoonstelling.
Elke figuratieve toevoeging die het woord zou kunnen bijstaan werd dan ook vermeden.

De opbouwmethode van het merendeel van de werken zijn geïnspireerd door het fenomeen van de palimpsest.

Een palimpsest is een hergebruikt stuk perkament* waarvan de bovenste laag (met de tekst erop) vroeger wel eens werd afgeschraapt zodat het perkament opnieuw beschreven kon worden. Dit werd gedaan omdat geen waarde meer werd gehecht aan de oorspronkelijke tekst en omdat perkament kostbaar was.
Nochtans zijn de oude, onderliggende geschriften door deze toepassing niet verloren gegaan. Vaak bleef de oorspronkelijke tekst toch nog deels zichtbaar en, onder ultraviolet-licht, valt de onderliggende tekst nog beter te zien.

Dat gelaagde aspect van zo’n palimpsest inspireerde deze werken: door overschilderingen en overlappingen, het afschrapen van delen, het gebruik maken van transparante of halfdekkende lagen die nog sporen van onderliggende lagen lieten doorschemeren werd een zelfde soort intrigerende raadselachtigheid verkregen.

Ook schaalwisselingen (grote lettertekens met kleine afgewisseld) en de welgekozen plaatsing van de lettervormen maakt dat de werken zich (niet zozeer tekstueel maar wel als schilderij!) laag na laag laten ontcijferen.


Veel kijkgenot,


David Ooms



* Het bekendste is het palimpsest van archimedes.
De term wordt o.a. ook gebruikt in de architectuurgeschiedenis
(een stedelijk palimpsest toont de historische gelaagdheid: hoe zag een stad doorheen verschillende periodes in de geschiedenis uit) of i.v.m. het hergebruik van videobanden en computergegevens.

De tentoonstelling is nog te bewonderen tot en met zaterdag 30 januari 2010 tijdens de openingsuren van de ABK Mortsel

EEN ANDERE KIJK: TENTOONSTELLING JANNEMIE SWINNEN, RIA SCHUERMANS, SABINE VANLATHEM & WERNER PLAUM, LEERLINGEN ATELIER SCHILDERKUNST PAUL MOREZ

JANNEMIE SWINNEN, RIA SCHUERMANS, SABINE VANLATHEM en WERNER PLAUM, leerlingen atelier schilderkunst Paul Morez van ABK Mortsel, nodigen U uit op de tentoonstelling van hun werk.

Hartelijk welkom op de opening met receptie op donderdag 11 februari 2010 om 20u.

Inleiding door Maria Luyten.

Kunstencentrum Kaleidoscoop, Molenstraat 50, 2640 Mortsel

Zaterdag 13 februari 2010 van 14u tot 18u.
Zondag 14 februari 2010 van 14u tot 18u.

KONSEPT KOCHT NIEUWE BOEKEN AAN VOOR BOBLIOTHEEK VAN ABK MORTSEL

NIEUWE BOEKEN VOOR DE BOBLIOTHEEK VAN DE ABK MORTSEL!!!

Dooreman. Uitg Lannoo 2009

Volledig overzicht van het werk van Gert Dooreman, met teksten van Tom Lanoye, Michiel Henderyckx en vele anderen.

Gert Dooreman is ongetwijfeld de meest bekende typograaf van Vlaanderen, getuige zijn kaften, affiches en drukwerk.
Het grote publiek kent hem wellicht vooral van de stadsgedichten die de OLV toren en de boerentoren sierden toen Tom Lanoye stadsdichter van Antwerpen was.



















Alfred Stevens. 1823-1906. Brussel-Parijs. Uitg. Mercatorfonds Brussel 2009.

Catalogus van de overzichtstentoonstelling van het oeuvre van de Belgische schilder Alfred Stevens in Brussel (zomer 2009) en Amsterdam (Van Gogh museum najaar 2009)

Uit de inleiding citeren we: ‘Als academisch schilder, werkend in de marge van het modernisme, maakte Stevens deel uit van een dynastie van schilders die een centrale rol gespeeld hebben in de ontwikkeling van het realisme in België’. ‘In dat oeuvre is te merken dat de academische werkwijze niet meer aan de industrialisering voorbij kon gaan en dat het modernisme in aantocht was met als grote voorbeeld Manet en anderen voor wie een schilderij niet meer ‘afgewerkt’ en verhalend van aard hoefde te zijn, zoals dat in de officiële academiekunst nog het geval was. Stevens staat op een scharnierpunt in de kunstgeschiedenis van de negentiende eeuw.’













Per Kirkeby. Hatje Cantz. Uitg. Museum Kunstpalast, Beat Wismer, Kay Heymer. 2009.

Catalogus van een tentoonstelling in het Museum Kunstpalast te Düsseldorf.

Behalve enkele essays over het werk van Kirkeby bevat deze Duitstalige catalogus 137 afbeeldingen, waarvan 116 in kleur, van schilderijen, aquarellen en tekeningen van deze Deense schilder, beeldhouwer, architect, dichter en geoloog. (Geboren in 1938)























Elisabeth Peyton. Live forever. Laura Hoptman. Uitg Phaidon Press Inc.

Catalogus van de tentoonstelling Live forever die in 2009 onder andere te zien was in het Bonnefantenmuseum te Maastricht.

In deze mooie catalogus vind je foto’s van pophelden en beroemde personages die model gestaan hebben voor de schilderijen van Peyton. In meer dan 200 kleurafdrukken krijg je een overzicht van heer werk van 1993 tot 2008.
























Lajos Vajda. Nabije diepten. Dyörgy Petöcz. Uitg Balassi Kiado. Boedapest 2009.

In 2009 vond in het Koninklijk Museum Voor Schone Kunsten Antwerpen in samenwerking met Hungarian Culture Brussels een overzichtstentoonstelling plaats van het werk van de Hongaarse kunstenaar Lajos Vajda (1908-1941).

Wij citeren uit het voorwoord: ‘Lajos Vajda creêerde in 10 jaar tijd een oeuvre waaraan de vormelijke en inhoudelijke preoccupaties zich verhouden tot het constructivisme en het surrealisme, de twee avant-garde tendensen die de Europese kunstscène in het interbellum domineerden. Geboren in 1908 en van joodse origine, overleed Vajda, verzwakt door dwangarbeid, in 1941 aan tuberculose. Een grote onafhankelijkheid van de dogma’s van deze twee tendensen, inventiviteit en de verwerking van het plaatselijk historisch materiaal droegen bij tot een Hongaarse artistieke avant-garde die zich tegelijk in het Hongaarse intellectuele en artistieke leven – en dat van Europa inschrijft.’

Deze prachtige catalogus biedt niet enkel een goed overzicht van het werk van deze Hongaarse kunstenaar, maar geeft ook in enkele essays een interessante inkijk in de kunstscène in centraal Europa tijdens het interbellum.





Vlaho Bukovac. Kosmopoliet uit Kroatië. Uitg. Waanders Zwolle. 2009

Catalogus ter gelegenheid van de tentoonstelling van zijn werk in het Gemeentemuseum van Den Haag.

Wij citeren uit de inleiding: ‘Hij werd bekend als representant van de Franse realistisch school, maar in zijn oeuvre is te zien hoezeer hij zich, daarnaast, liet beïnvloeden door de ideeën van de impressionisten. Zijn werk werd onder andere geëxposeerd op diverse Parijse salons, de eerste Weense Secession tentoonstelling, de tweede en vierde Biënnale van Venetië en de Wereldtentoonstelling van Parijs in 1900.’





















Karl Marx. Gemälde. DuMont Buchverlag München. 1994.

Catalogus van een overzichtstentoonstelling in het Kunstmuseum Düsseldorf in 1994.

Karl Marx, geboren in 1929 in Keulen kan je een buitenstaander noemen van de grote stromingen van de 20e eeuw.

In de jaren tachtig brak hij definitief door, in het zog van de ‘Jonge Wilden’. Zijn kunst onderging invloed van de avantgarde van Beckmann tot Bacon, maar behield steeds een eigen taal, met veel nadruk op de pure emotionele expressie.



















Camiel Van Breedam. 7 2x2. Uitg. Bai Publishers. 2009.

Catalogus bij de gelijknamige tentoonstelling in het Middelheimmuseum te Antwerpen van 18 oktober tot 20 december 2009.

De verzamelkaft bestaat uit vijf afzonderlijke boekdelen: Boegbeeld, muur vast, boven laag, twee tal, weer loos. Er is een inleidende tekst door Jean-Pierre Rondas.

























Voyage au Moyen Age à travers les vitraux de Chartres. Colette et Jean-Paul Deremble. Uitg Gaud. 2007.

Prachtig boek met schitterende kleurreproducties, in detail, van alle glasramen van de kathedraal van Chartres.

In het boek worden de glasramen niet in hun narratief geheel besproken, maar worden details uit alle glasramen bijeengebracht in afzonderlijke hoofdstukken.
Door deze aanpak krijg je een beeld van het dagelijks leven in de Middeleeuwen.



De volgende thema’s komen aan bod: De fasen van het leven, het dagelijks leven (het huis, geneugten, gevoelens en gebaren, reizen, in de natuur), gevaren en ongelukken, beroepen in de stad, werken op het veld, de kerk en het geloof, de feodale hiërarchie, marginalen in de samenleving.
Aandacht voor geschiedenis, kunst en ambacht tegelijkertijd.










Raoul De Keyser. Retour 1964 – 2006 . Steven Jacobs. Uitg Ludion 2007

Dit boek belicht niet enkel het recente werk van Raoul De Keyser, een van de belangrijkste hedendaagse Europese kunstenaars, het schenkt ook aandacht aan vele vroege schilderijen en is tegelijk een grondig herziene en aangevulde editie van Raoul De Keyser: Paintings 1980 – 1999.



























Sean Scully. Paintings, pastels, watercolors, photographs 1990 – 2000. Uitg Richter Verlag 2001.

Uitgebreide engelstalige catalogus met veel essays over het ganse oeuvre van Sean Scully.

Aanleiding was een overzichtstentoonstelling in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen te Düsseldorf in 2001.

DAAU SLUIT ANTWERPSE KLEPPERS FESTIVAL AF IN HET TONEELHUIS

DAAU -
Opgericht in 1992 aan het Antwerps Conservatorium - is in de formatie van 2010 opnieuw een kwartet.


Die Anarchistische Abendunterhaltung halen al jaren de schotten neer tussen klassieke muziek en pop.

De groep bestaat nu uit:

HAN STUBBE, klarinet
SIMON LENSKI, cello
ROEL VAN CAMP, accordeon
HANNES d'HOINE, contrabas





Muzikaal keert de groep terug naar zijn prille begin: een akoestisch instrumentaal kwartet dat zijn eigen taal creëert, een taal die een stuk volwassener geworden is sedert de eerste CD in eigen beheer: intiemer, en introverter.

Met een programma van fraaie nieuwe songs sluit DAAU de Kleppers editie 2010 feestelijk af !

TONEELHUIS
ZATERDAG 27 FEBRUARI 2010 - 20 uur

BEESTIG BEZIG: DAG VAN HET DEELTIJDS KUNSTONDERWIJS OP ZATERDAG 6 FEBRUARI 2010

Op zaterdag 6 februari nodigt de Academie voor Beeldende Kunst Mortsel u uit
ter gelegenheid van de Dag van het Deeltijds Kunstonderwijs 2010
van 9u00 - 12u00 en van 14u00 - 17u00

BEESTIG BEZIG

Met: expositie in de bovenzaal, "Vogeltjesmarkt", open ateliers in werking
en fotohappening.

Academie voor Beeldende Kunst Mortsel,
Lieven Gevaertstraat 52, 03/449 31 85
http://www.abk-mortsel.be/

ontwerp:
Gitte Roeland, De Kat, gouache op karton,
6de leerjaar lagere graad o.l.v. Paul Morez

MET STIP TE NOTEREN IN UW AGENDA: NIEUWJAARSRECEPTIE & OPENING TENTOONSTELLING WOORD = BEELD OP VRIJDAG 15 JANUARI 2010 OM 20 UUR

De leerlingen, het personeel, de directie
van de academie voor beeldende kunst Mortsel/Edegem
en vriendenkring Konsept wensen u een inspiratievol en gelukkig
2010!

Op vrijdag 15 januari 2010 wordt u om 20u00 in de bovenzaal van de ABK
geïnviteerd op een nieuwjaarstoast en op de opening van de tentoonstelling

WOORD = BEELD

van het atelier Schilderkunst Olieverf/algemeen o.l.v. David Ooms

De tentoonstelling is te bezichtigen van zaterdag 16 t/m zaterdag 30 januari
tijdens de openingsuren van de academie voor beeldende kunst
in de Lieven Gevaertstraaat 52, 2640 Mortsel

Info: 03/449 31 85, www.abk-Mortsel.be

NIEUWJAARSWENSEN VOOR KONSEPT VAN JEF MOUTON

TENTOONSTELLING PETER DE MEYER

PETER DE MEYER
TENTOONSTELLING

opening: vr 8 januari 2010 - 20 uur
open: vr, za & zo tot 24 januari 2010
telkens van 12 - 18 uur

Oude Leeuwenrui 22 (zijdeur) - 2000 Antwerpen

KOEN VAN BIESEN, LERAAR MIDDELBARE GRAAD JONGEREN ABK MORTSEL, SCHRIJFT OOK NOG MUZIEK!

Onlangs verscheen bij uitgeverij Abimo het cd-boek 'Hekselien en de Babydraakjes' van An Melis.

Op vraag van de uitgeverij schreef Koen Van Biesen hiervoor de muziek en verzorgde eveneens de studio-opname.



Eerder bewerkte Koen het boek 'Mama Lucinda, een beetje vampier' tot een schitterende muziektheatervoorstelling (7 tot 11 jaar).

Het boek 'Mama Lucinda, een beetje vampier' ontving dit najaar bovendien de 'Vlag en wimpel', een onderscheiding door de Nederlandse Griffeljury!

KONSEPT BEZOCHT O.A. DE TENTOONSTELLING VAN VLAHO BUKOVAC IN HET GEMEENTEMUSEUM VAN DEN HAAG. DE CATALOGUS KAN U BEWONDEREN IN DE BOBLIOTHEEK!

BILL VIOLA VIDEO OP ZIJN MOOIST: RECENSIE DE STANDAARD (KONSEPT BEZOEKT O.A. DEZE TENTOONSTELLING OP ZO. 29/11/2009)

BILL VIOLA VIDEO OP ZIJN MOOIST



EXPOSITIE — TILBURG - De Amerikaanse kunstenaar Bill Viola (58) is de man die de videokunst haar adelbrieven gaf. Een goed gestoffeerd overzicht van zijn werk is dit najaar te zien bij De Pont in Tilburg.




De collectie hedendaagse kunst van De Pont geldt als een van de beste in Nederland en is bovendien makkelijk te bereiken voor Belgische liefhebbers. Met de tentoonstelling Bill Viola – Intimate work heeft het huis een van de kleppers van het herfstseizoen op de affiche.

De opstelling is origineel. De video's van Viola worden immers getoond in de wolhokken van de voormalige spinnerij waarin de Stichting De Pont is ondergebracht. Dat maakt de ervaring van elk werk voor de bezoeker bijzonder direct en intens.

De tentoonstelling bestaat uit veertien video's en bestrijkt de hele loopbaan van de kunstenaar. Er zijn vroege werken bij, gemaakt met een in onze ogen primitieve camera uit de jaren 1970, maar ook recente stukken in hoge resolutie met verbluffend scherpe beelden en diepe kleuren.

‘Het grote voordeel van een camera is dat hij niet nadenkt', zegt Bil Viola, die voor de opening van de tentoonstelling naar Tilburg was gekomen. ‘Hij doet keurig wat je vraagt en geeft de bewegingen van je hand getrouw weer. Dat onderscheidt een camera van een computer, die veel slimmer is, vol codes en keuzemogelijkheden zit, maar waarvan het beeld puur mechanisch is. Met een camera bewaar je een spoor van de hand van de kunstenaar. Daardoor heeft zelfs de meest gesofisticeerde video iets ambachtelijks.'

Kenmerkend voor het oeuvre van Bill Viola is de ingrijpende vertraging van het beeld. Een beweging van enkele seconden – twee geliefden die elkaar omarmen, een man die in een vijver springt – spint hij uit tot tien, vijftien minuten. Een goed voorbeeld is Old Oak (Study), een video uit 2005. Daarin comprimeert Viola de evolutie van het zonlicht op een Califonische eik van 's morgen tot 's avonds in een werk van een half uur.

‘Er zijn zoveel dingen die wij niet eens meer zien', zegt hij. ‘De wisselende nuances van het zonlicht behoren daartoe. Wat wij in de natuur niet opmerken, omdat we er de tijd niet voor nemen, probeer ik te tonen in zo'n werk als Old Oak. Mijn voorkeur voor vertraagde beelden heeft ook te maken met het No-theater dat ik in Japan leerde kennen. Daarin wordt met een minimum aan beweging vaak een maximum aan emotie uitgedrukt.'

Maar Viola heeft nog een meer persoonlijke reden voor de overvloed van slow motion in zijn werk. ‘Als kind al had ik de indruk dat in films en televisieprogramma's alles veel te vlug gaat. Ik had voortdurend zin om het beeld stil te zetten. In video kun je dat. Als ik met mijn vrouw naar een film ga, moet ik halfweg meestal vragen waarover het gaat. Ik ben een grote voorstander van trager en aandachtiger leven dan wij vandaag gewoon zijn.'

Van groot belang voor zijn ontwikkeling was de kennismaking met het boeddhisme. Ze maakte hem gevoelig voor de essentie van de dingen. Zijn werk gaat nooit over politieke of sociale thema's, maar over leven, liefde en dood. Typisch voor zijn aanpak is Four hands, een houten plank waarop vier schermen bevestigd zijn die vier paar handen tonen. Het zijn de handen van een jongen, een man en een vrouw van middelbare leeftijd en een oude vrouw. Je ziet niets anders dan de handen en de rituele bewegingen die ze maken. Viola evoceert daarmee de verbondenheid en de verschillen tussen drie generaties.

Water

De video's van de Amerikaan hebben een meditatieve sfeer en confronteren de toeschouwer met raadselachtige beelden. Acceptance toont een oude vrouw op de drempel van de dood die toch nog voor het leven kiest; The Greeting brengt een schilderij van de Italiaanse renaissancemeester Pontormo tot leven; Catherine's room observeert de dagelijkse bezigheiden van een vrouw van opstaan tot slapengaan. Het wordt allemaal nogal nadrukkelijk en dramatisch geënsceneerd, maar de kracht van de beelden haalt toch de overhand.

Een constante bij Viola is het water. Veel van zijn video's tonen een figuur die wordt ondergedompeld in water. Daarbij speelt het idee van zuivering zeker mee, maar de fascinatie voor water gaat vooral terug op een gebeurtenis in zijn jeugd.

‘Als jongetje van zes sprong ik tijdens een vakantie in een meer zonder mijn zwemband. Ik verdronk bijna en werd op het nippertje gered door mijn oom. Toch was het een wonderlijke ervaring. Ik heb het voorval jarenlang verdrongen. Pas toen ik 35 was, herinnerde ik het mij door de vragen van een journalist tijdens een interview. Ik denk dat het vaak zo gaat. De bronnen van kunst liggen in het onderbewuste.'

dinsdag 15 september 2009
Auteur: Jan Van Hove

De Pont, Wilhelminapark 1, Tilburg, tot 10 januari, dinsdag tot zondag 11-17 uur.

www.depont.nl

BILL VIOLA: O.A. OP HET PROGRAMMA KUNSTREIS KONSEPT ZONDAG 29 NOVEMBER 2009 (INSCHRIJVEN VOOR 22 NOVEMBER!)

en ook nog CEZANNE - PICASSO - MONDRIAAN IN NIEUW PERSPECTIEF
(zie nieuwsbrief in ouder bericht)

Datum: 29 NOVEMBER 2009
Vertrek: 8h30 aan het stadhuis van Mortsel
Terug: rond 19h00
Deelname in de kosten: leden konsept 27€, niet leden 32€

Inschrijven voor 22 november 2009
Leerlingen kunnen inschrijven via de klasleraar.
Leden van Konsept via het telefoonnummer: 0473/93 86 71

De inschrijving is officiëel na storting van het bedrag op nr: 320-0692986-88
(altijd de namen van de deelnemers op het overschrijvingsformulier vermelden!)

LEZING PER KIRKEBY: EEN TIP VAN DIRK VERHAGEN

PER KIRKEBY
HET SCHILDERIJ ALS EEN EINDELOZE HERINNERING


Een lezing door Patrick Verlaak


DINSDAG 27 OKTOBER
om 18u15 in Auditorium A1
Hogeschool SintLucas
Beeldende Kunst Zwartezustersstraat
34 – 9000 GENT


Per Kirkeby, geboren in 1938, is de grootste Deense schilder van zijn generatie. Als gediplomeerd geoloog nam hij deel aan wetenschappelijke expedities in Groenland maar koos uiteindelijk voor een loopbaan als schilder.

Per Kirkeby schildert landschappen in de geest van een romantisch natuurwetenschapper. Het is niet zozeer de visuele gelijkenis die hem fascineert, maar wel de werking van geologische krachten die de natuur voortdurend vormen.
Die werking vertaalt hij naar de handeling van het schilderen: de verf wordt in verschillende lagen opgebouwd, weer afgeschraapt om ze opnieuw aan te brengen. Geologische processen vinden een vertaling in de picturale sedimentlagen van het schilderij.

Per Kirkeby beschouwt het landschap als een diagram van ons denken over de natuur. Hij citeert gulzig uit de kunstgeschiedenis, niet als historicus, maar vanuit een zelfbespiegelend engagement.
Een intuïtieve expressie heeft voor hem alleen betekenis als het zich kan verantwoorden op voorheen uitgeprobeerde prototypes
en culturele conventies. Kunst als een eindeloze herinnering.Als een utopist streeft hij desondanks naar dat onmogelijke moment tussen waarneming en beeldvorming waar de herinnering geen rol kan spelen.Alsof er een onbevangen ogenblik bestaat in de waarneming waar geen enkele herinnering, geen enkele culturele structuur het echte zien van de natuur kan hinderen. Tegen beter weten in, men weet immers nooit of men ziet wat men ziet.

Per Kirkeby is ook een begenadigd schrijver/dichter en hij maakt regelmatig organische plastieken. Maar naast de schilderijen zijn het vooral de architectonische baksteensculpturen die de aandacht trekken. Hij slaagt erin een boeiende dialoog tussen architectuur en natuur te realiseren. In die mate dat het utilitair karakter van de architectuur in vraag wordt gesteld. Architectuur wordt dan zelf landschap, een gekristalliseerde structuur van ons denken over de natuur.

P.Verlaak

REISVERSLAG & FOTO'S DIRK VERHAGEN OVER VIERDAAGSE KONSEPTREIS OKTOBER 2009

KONSEPTREIS OKTOBER 2009:
CHARTRES, PARIJS EN OMSTREKEN

Op het programma staan Chartres en Parijs, alom bekend en geprezen. Daarnaast bezoeken we ook minder bekende plaatsen en streken, half vergeten oorden, waar men gewoonlijk aan voorbij rijdt op weg naar verdere bestemmingen en waarvan men slechts een glimp of een wegwijzer opvangt. Soms roept dat een zeker heimwee op. Rivieren geven hun naam aan de departementen: Oise, Val de Marne, Eure et Loir... Landelijke streken met veel geschiedenis. De stad en haar agglomeraties zijn nooit ver achter de horizon, dreigen soms de oude evidente schoonheid te verslinden. Ook dit zullen onze bestemmingen zijn. We krijgen een afwisseling van monumenten en musea met oude en nieuwe kunst, alles harmonisch gedoseerd.

BEAUVAIS

De kathedraal St. Pierre is een combinatie van grootheidswaanzin en catastrofes. Zoals de kerk er nu uitziet doet ze mij een beetje denken aan een duwboot zonder konvooi. De complexe geschiedenis en de problematische technologie maken haar meer tot curiositeit dan tot een bevredigende esthetische ervaring. En zelfs de schoonheid van de catastrofes blijft afwezig. Trekstangen tussen de luchtbogen, zware houten steunbalken in het interieur: we voelen ons niet echt gerust. Een astronomische klok uit de negentiende eeuw, ontworpen door A.L. Vérité. What's in a name. Echt genietbaar ondanks de schade: fragmenten van fresco's, de kleuren bruinrood en blauw. Oude en nieuwe glasramen: Chartres kondigt zich aan.

Wandeling in de omgeving. Oude huizen, vakwerk, kleurig beschilderde ramen en deuren.

Kathedraal St. Etienne. Minder bekend, de aandacht waard. Een amalgaam van romaanse, gotische, religieuze en wereldse fragmenten. De heterogene mengeling nodigt ons uit om de volgorde van het bouwen te begrijpen. In de onmiddellijke omgeving zien we sobere, uniforme urbanisatie die ons herinnert aan het Le Havre van August Perret. Tijd voor een terrasje.

Na de middag bezoek aan het Musée départemental de l'Oise. In de nieuwe zalen decoratieve projecten van Maurice Denis. Voor sommige reisgenoten een beetje soft en oubollig. Laat ons niet vergeten dat deze vooraanstaande vertegenwoordiger van de Nabis een wegbereider van het modernisme en de abstractie was. We herinneren ons zijn vaak geciteerde statement dat een schilderij nog voor het een paard, een naakt of welke anekdote ook verbeeldt, in de eerste plaats een plat vlak is, bedekt met kleuren die op een bepaalde manier geordend zijn. Ook Edouard Vuillard verrast nog steeds met zijn bevreemdend decoratief japonisme. De voorstelling is nauwelijks te lezen. Juist dat nodigt uit tot esthetische lectuur. Art Nouveau van topniveau zien we met meubilair van o.a. Serrurier-Bovy.
We genieten verder van 19e eeuwse landschappen: twee schitterende Corots en werk van voor mij onbekenden als Kyhn, Boudot-Lamotte, Larsen, Neuman en Buntzen. Larsen roept met een eenvoudige kleine marine in frisse kleuren herinneringen op aan Hodler. Manets leermeester Thomas Couture is voor de gelegenheid slechts met tekenwerk vertegenwoordigd. Schilders, opgepast voor zijn technische richtlijnen: het gebruik van bitumen in de onderschildering is nefast geweest voor veel 19e-eeuwse schilderkunst!
In het renaissancegebouw beklimmen we de trappen op zoek naar indrukwekkende houten gebinten. Beetje Hessenhuis. Dan in het middeleeuwse gedeelte op zoek naar de met musicerende sirenen beschilderde gotische gewelven. Veel moeten we overslaan, de tijd dringt.

VITRY-SUR-SEINE
MUSEE D'ART CONTEMPORAIN DU VAL-DE-MARNE
We worden getrakteerd op een herschikking van de vaste collectie en op de eerste individuele tentoonstelling in Frankrijk van Simon Starling (Turner Prize 2005). Het concept transformatie staat centraal. Een fiets wordt een stoel wordt een fiets wordt een stoel. Rien ne se perd, rien ne se crée. Destructie en reconstructie. Iedereen zoekt houvast. Sommigen missen zweet. Ik houd mij op de vlakte, het kijken en denken vraagt immers ook inspanning.
Tussen de nieuwe media, die soms al te veel kijktijd opeisen zonder relevant te zijn, word ik getroffen door een hedendaags schilderij -een flatgebouw in grijswaarden- in de oeroude techniek van de wasschilderkunst (encaustiek). Sommige foto's zijn zonder conceptuele verhalen gewoon mooi. In de boekenwinkel vind ik een Franse vertaling van Color in Art van John Gage. Eerder schreef hij Color and Culture en Color and Meaning. Stuk voor stuk aanraders. Ik raak tijdens de komende busritten zo gefascineerd door de lectuur dat ik de landschappen buiten vergeet te bekijken. Het boek werpt licht op wat we verder nog te zien zullen krijgen: de glasramen van Chartres, de schilderijen van Sonia en Robert Delaunay, deze van Matisse of van Rothko...

CHARTRES

De kathedraal meermaals bezocht en de actuele ervaring is alweer zo anders, zo nieuw, zo onbekend. Hoe zit het met dat geheugen? De globale aanblik van de westgevel met de twee ongelijke torens kan niet tippen aan de volmaakte harmonie van de Notre-Dame te Parijs. Maar fragmenten en details herstellen dit tekort. Indrukwekkende beelden, zich voegend naar de architectuur of zelfstandigheid opeisend. De glasramen, het hoogtepunt van het goddelijke blauw. Van op afstand bekeken een diffuus geheel, in boeken naderhand openbaren zich pas de details. Ridders, heiligen, engelen, duivels en zelfs bordeelscènes. Jaren werk om de iconografie te ontcijferen. Op de vloer het labyrint. Je hoeft niet gelovig te zijn om op de eeuwenoude stenen blootvoets het onderliggende Keltische en druïdische fundamenten te willen voelen. Het Keltische verleden zal vaker op deze reis te voelen zijn.

We bezoeken het Centre international du vitrail. Udo Zembok wordt met hedendaags glas vertegenwoordigd. De technieken worden didactisch vermeld: 'verre fusiocolor, verre fusiocolor et émaux, verre fusionné en multicouches, inclusion de pigments, émaux, peinture sur verre et collage, vert antique collé et gravure à la roue'. We krijgen zicht op werkplaatsen en cursisten in volle doen. Ik noteer een boekwerk: Architectures de lumière: vitraux d'artistes. Het boek gaat over glasramen van belangrijke hedendaagse kunstenaars. Als liefhebber van de geometrische abstractie kan ik daarin niet naast Aurelie Nemours (1910-2005) kijken. Haar bloedrode glasramen, die zij ontwierp voor de Romaanse priorij Notre-Dame de Salagon, zijn voorbeelden van extreme abstractie, extreme strengheid. Geen afbeeldingen van heiligen, geen bijbelverhalen. Rood visioen. Misschien Hildegard von Bingen: 'De roodheid van het bloed dat neerdaalde uit de door het goddelijke aangeraakte hoogte, bloem die nooit door de winter van de slangenadem werd verschrompeld.' Aurelie Nemours zullen we profaner, maar in even sobere strengheid, opnieuw tegenkomen in het Centre Pompidou.

Ik lees over de middeleeuwse glasramen in mijn boek van John Gage:

'Het middeleeuwse glas, tenminste wat er van overbleef, schijnt een reeks kleurfasen te hebben doorlopen, van het glas van Augsburg in Duitsland, in het begin van de Middeleeuwen, met zijn witte achtergronden en zijn sterke groen/rood contrasten naar het latere glas van Chartres en Saint-Denis, waar het blauw domineert. Het blauw werd conceptueel beschouwd als de kleur die het dichtst het zwart benaderde, en er zijn goede redenen om aan te nemen dat dit Franse glas uit het begin van de middeleeuwen bedacht was om een ondoordringbare duisternis te scheppen en tegelijk het licht door te laten, zoals de onpeilbare God van de toenmalige theologie. Maar vanaf de XIIIe eeuw domineerde het meer traditionele geloof in een God van het licht opnieuw de westerse theologische standpunten, wat zich vertaalde, op het einde van de middeleeuwen, in een steeds helderder glas dat van dan af geschilderd werd met een nieuw uitgevonden techniek, het zilvergeel, dat, na verhitting, een lichtgeel voortbracht.'

Herinneringen duiken op aan de glasramen die we op eerdere Konseptreizen te zien kregen: Keulen met Gerhard Richter, Ronchamp met Le Corbusier, Jacques Villon en Roger Bissière in de kathedraal van Metz en Braque in Varangeville.

Na de lunch maken we een wandeling in de Montmartre-achtige trapstraatjes en we treffen elkaar bij het Museè des Beaux-Arts de Chartres. Maurice de Vlaminck -de wielerkampioen van de schilderkunst- is zowel met fauvistisch als met later expressionistisch getint werk vertegenwoordigd. Echt verrassend levendig is zijn blauwe, gestuele keramiek uit 1906-1910. Het expressionisme van Chaïm Soutine gaat dieper. Zijn trapstraatje lijkt qua motief een scheefgetrokken Utrillo, maar de heftige factuur kondigt Pollock en het abstracte expressionisme aan. De zonderlinge en moeilijke Soutine was hier in de buurt enkele zomers de gast van een hem welgezind echtpaar. Ongetwijfeld het meest indrukwekkend is een verzameling Oceanische, Afrikaanse en Noord-Amerikaanse tribale kunst. Een tiental Afrikaanse stukken komt uit de verzameling van Maurice de Vlaminck. Zoals Picasso en andere tijdgenoten was hij een vroege verzamelaar van 'primitieve' kunst. Oude meesters in de vlucht bekeken: van Chardin Le singe peintre en Le singe antiquair, verder nog Fragonard. Een knappe Jongkind, het impressionisme aankondigend.

MAINTENON

Madame de Maintenon kreeg dit kasteel in 1674 geschonken door Lodewijk de XIV. Het is de typische transformatie van een middeleeuwse burcht tot een renaissance lusthof. Ook zijzelf zorgde voor verdere toevoegingen. Achter de strakke tuin van Le Notre, met het perspectief van een kanaal, tekent zich de ruine van het onvoltooid gebleven aquaduct van Vauban af. Tijd om het ancien régime te evalueren. We maken onze associaties, denken onwillekeurig een beetje aan het kasteel van Cantincrode of aan de Duitse romantiek met zijn echte en valse ruines.

Terwijl de rivieren samenvloeien worden de reisindrukken met de nodige consumpties besproken op een plaatselijk terras. Andere kunst: een pijp stoppen.

PARIJS
Parc Citroën

In de voormiddag bezoeken we het Parc Citroën: veertien hectaren groot en aangelegd op de voormalige terreinen van de Citroënfabriek. Franse symmetrie, Engelse natuurlijkheid en Japanse meditatieve intimiteit wisselen elkaar af. Gilles Clément en Alain Provost tekenden het park met Patrick Berger en Jean-Paul Vignier als architecten. Bijzonder mooi zijn de puur structurele serres. Niet alles lijkt onder controle. Maar schoonheid is overal: in de gescheurde membranen van een droge waterpartij leest mijn verbeelding vogels van Braque, Ernst en Baumeister. We lopen tot bij de Seine. Rustig de boten, voortvarend de bovengrondse metro.

Centre Pompidou

Op de tetoonstelling elles@centrepompidou worden we verwelkomt door de
kleurige, levensgrote badges van Agnès Thurnauer: Louis Bourgeois, Miss van der Rohe, Joséphine Beuys, Annie Warhol... We doorlopen de uitgebreide tentoonstelling met wisselende appreciatie. Tussen de soms extreme lichamelijkheid (Orlan, Hannah Wilke, Marina Abramovic,...) en het soms al te sloganeske (Barbara Kruger,...) zijn de stille werken van Marthe Wéry, Aurélie Nemours, Agnes Martin en Véra Molnar voor mij een verademing. Een verdieping hoger gaan we terug in het verleden met werk van Joan Mitchell, Helen Frankenthaler, Viera da Silva, Natalia Gontcharova, Frida Kahlo, Suzanne Valadon en vele anderen. Een onwaarschijnlijk kleurrijk portret van de hand van Sonia Delaunay, daterend van vòòr haar kennismaking met Robert Delaunay, is voor mij een hoogtepunt. Dit is echt artistieke power. Kooplust in de bookshop: een dichtbundeltje van Aurelie Nemours: Midi la lune. Dubbeltalenten mag je niet onderschatten. En dan, een stukje prijziger, een bibliofiel juweeltje van Marina Tsvetaeva: Nathalie Gontcharova: sa vie son oeuvre.

Later op de middag bezoeken we Quai Branly. De museumarchitectuur zelf is boeiend maar naar mijn smaak iets te sterk aanwezig. Kleur, afwisseling. Verticale tuinen. De verzameling etnische kunst uit Afrika, Azië, Oceanië en Amerika is fantastisch, maar de schemerige presentaties en de kronkelwegen worden weldra hinderlijk. Tijd voor een terras met een glimp van de Eiffeltoren. We discussiëren over kolonialisme en cultuurroof. En we verbazen ons over de artistieke overtuigingskracht van voorwerpen waarvan de betekenis en culturele context ons meestal volkomen vreemd zijn.

Nieuw hotel. Achter de bar een Bessy Turf. De prijs van dezelfde wijn wisselvallig. De Grimbergen geserveerd in een voor Kronenbourg bestemd glas. Het napraten blijft artistiek geladen met veel 'les goûts et les couleurs...' gehalte.

Zondag. We rijden door het indrukwekkende Forêt de Compiègne. Ons toch ook niet zo kleine Zoniënwoud kan daar drie keer in. Tijd om te mijmeren. Reisroutes zijn knooppunten en wegwijzers naar andere reizen in ruimte en tijd. Mijn gedachten gaan naar Hella S. Haasse die van 1979 tot 1990 in St. Witz woonde en die haar herinneringen vastlegde in Ogenblikken in Valois.
Valois, tegenwoordig te definiëren als de landstreek binnen het Ile de France, verdeeld over de departementen Oise, Aisne en Val d'Oise. Oise en Aisne vormen mèt de Somme de provincie Picardië. De streek is ook verbonden met schrijvers als Charles Péguy en Gérard de Nerval. In Ermenonville bracht Jean-Jacques Rousseau zijn laatste maanden wandelend door. Ik citeer uit Frédéric Gros Marcher, une philosophie (een bijbel voor alle Konceptuele wandelaars en doortrapte bottines):

'Rousseau, autrefois, pouvait dire qu'en marchant il était maître de ses imaginations, n'ayant à composer qu'avec ses chimères, absolument sûr de ses rêves. Au contraire, les dernières promenades ont l'immense douceur des détachements. Je veux dire: plus rien à espérer ni à attendre. Vivre seulement, se laisser exister. Parce qu'il n'y a plus à être quelqu'un, on se laisse seulement traverser par un courant, ou plutôt par ce ruisselet insistant d'exister.'

Onze voortreffelijke chauffeur heeft toch een verkeerde weg genomen. Het zet ons programma even scherp. In Morienval stoppen we voor een kort bezoek aan de prachtig gelegen romaanse Eglise Notre-Dame. Ik keer terug naar Hella S. Haasse en citeer ten volle uit Ogenblikken in Valois:

'Het kerkje is van binnen roomblank in het gedempte licht. Sinds het einde van de vorige eeuw heeft men hier stelselmatig de oude, donkerverkleurde poreuze (en dus door indringend vocht vergruisde) steen vernieuwd.
Voor het hoofdaltaar staan rijen met blauw lint bestrikte kaarsen van de kinderen die daar de vorige dag hun eerste communie hebben gedaan. Een bejaarde dove geestelijke, met een door littekens mismaakt gezicht, scharrelt rond in de sacristie, wijst op de tegen een zijwand opgestelde zerken van abdissen van de benedictinessenklooster uit de twaalfde eeuw; van de marmeren gezichten en handen zijn alle lijnen weggesleten. Ook ziet men er een grafsteen met een 'gisant', een ridder in harnas in volle lengte uitgestrekt boven de plek waar zijn hart rust; zijn lichaam bleef dààr waar hij in 1191 tijdens een kruistocht het leven liet.
De doopkapel, oudste deel van de kerk, is vol groene glans, de weerkaatsing van een in de middagzon badende tuin buiten. Duiven koeren in de vensternissen. Achter de halfronde muur van het deambulatorium daalt de bodem vrij steil af naar een kleine vallei met boomgaarden en moestuinen; het riviertje Automne ruist onzichtbaar tussen het gras. Om twaalf uur precies kraakt en rammelt het in de grote toren met zijn ommegang van romaanse zuiltjes, twee klokken beginnen te luiden, één met een diepe galm, één met een heldere tegenstem. De wolken drijven blinkend door de zomerhemel, windvlagen doen de bomen buigen en ruisen.'

Moriënval, een plaats om terug te komen. Hella S. Haasse, een dame om vele malen te lezen.

We klimmen naar het kasteel van Pierrefonds. Trappen, omwallingen, kantelen, poorten. Het was één van de burchten die Louis d'Orléans (afwezige vader van Charles d'Orléans, hertog-poëet) op strategische punten liet bouwen. Het uitzicht over het dal is schitterend in het herfstige zonlicht. De geschiedenis van het kasteel wordt met iets te weinig zin voor synthese en met iets te veel overacting beschreven door de gids. Ons gezelschap geeft al snel de voorkeur aan zelfstandig kijken. Mij treffen de geometrie van sommige trappen en bepaalde neogothische ornamenten die erg art nouveau aandoen.

Het kan vreemd lijken, maar er is een duidelijk te volgen lijn van de neo-gotische restauraties van Viollet-le-duc naar Berlage, Lauweriks en het Bauhaus. In zijn pogingen de geheimen van de middeleeuwen te achterhalen ontstond bij Viollet-le-duc een mathematisch denken dat religieus-metafysisch getint was. Berlage en Lauweriks waren erfgenamen van dit mathematische denken. Het metafysische karakter viel echter stilaan weg, evolueerde in de twintigste eeuw naar een puur rationeel systeem. Zo zitten we met deze rasters en getallen weer in vroegere Konseptreizen, in Hagen am Stirnband, in Den Haag bij het Gemeentemuseum, in Dessau bij het Bauhaus en zelfs op de Normandische kust bij de getallenmystiek van het onvergetelijke Domaine des Moutiers te Varangeville-sur-mer.

FAMILISTÈRE DE GUISE

Er is enige verbeelding nodig om voorbij de sombere, vervallen gevangenis-achtige indrukken het revolutionaire engagement te begrijpen van deze ooit utopische site. Gelukkig valt deze gids beter mee dan de vorige. Schoonheid is overal. De sombere gangen, de afgebladderde muren en de bouwwerven bieden, in kontrast ook met het bijzonder knappe design van de huidige museale accomodatie, gelegenheid tot fotografisch plezier. We wandelen over de Oise terwijl het vaag begint te schemeren. Melancholie. De oude fabriek met haar geometrische letters kan er nog net bij. Tijd voor de bookshop en studeren maar.

Terwijl Hella S. Haasse zich afvraagt hoe lang het oude beeld van 'Valois', van 'Pays de France' nog zal bestaan en of het niet zal worden opgeofferd aan industriële zones, luchtbruggen, zwartglazen torens, ondergrondse winkelgalerijen en luchthavens type Charle de Gaulle ziet zij dit:

'Gezien op weg van het Centre Commercial van Louvres naar dat van Fosses-Survilliers: de mooiste regenboog van mijn leven. Tegen de loodgrijze wolkenlucht staat als met een passer getrokken een volmaakte cirkel van fonkelende banen kleur over het landschap, dat -nog glinsterend van regen- het bovenaards licht weerkaatst.
De echte winter is nog niet begonnen, de barre tijd van de 'grands froids', met bomen van kristal en wijde, witbestoven akkers. Toch lijken, in de glans van de regenboog, de naakte bomen op de hellingen van Montmélian al overtogen door het rossige waas dat uitbotten, voorjaar, aankondigt.'

Een mooier slotakkoord kan ik niet bedenken.

Dirk Verhaegen, oktober 2009