vrijdag 15 februari 2019
maandag 4 februari 2019
ALVAST MET STIP TE NOTEREN KONSEPTACTIVITEITEN...
EERSTVOLGENDE DAGREIZEN:
- zondag 31 maart 2019: Rotterdam
Boijmans-Van Beuningen: Nederland Bauhaus - Pioniers van een nieuwe stad
Kunsthal:
collection Rattan Chada & Picasso op papier.
wandeling door de Kiefhoekwijk.
wandeling door de Kiefhoekwijk.
- zondag 2 juni 2019: Amsterdam
Hermitage Amsterdam, De schatkamer! Meesterwerken uit de Hermitage
Rijksmuseum: Alle Rembrandts
EINDEJAARSFEEST KONSEPT:
- vrijdag 21 juni 2019
VIERDAAGSE STUDIEREIS:
 |
| La Tourette (Le Corbusier) |
- donderdag 3 tot en met zondag 6 oktober 2019
Biënnale Lyon, tentoonstelling Anselm Kiefer in het klooster Sainte Marie de La Tourette (Le Corbusier) ...
Inschrijven nog niet mogelijk! Info volgt later.
woensdag 30 januari 2019
ENKELE AANDACHTSPUNTEN BIJ EEN BEZOEK AAN DE BOBLIOTHEEK VAN DE ABK MORTSEL
Beste bezoeker
Wij heten je hartelijk welkom in de bibliotheek van de ABK Mortsel. Deze bibliotheek wordt intensief gesteund door Konsept vzw, de vriendenkring van de academie. Deze steun betreft niet enkel de aankoop van nieuwe boeken, maar ook het onderhoud en het beheer van de bestaande collectie. Hiertoe hebben een aantal vrijwilligers van de vriendenkring zich geëngageerd. Zij werken momenteel aan een project om het volledige bestand in een digitale versie ter beschikking te stellen van de leerlingen van de academie en van de leden van de vriendenkring. Wij zijn hen voor dit alles zeer dankbaar.
Om hen bij dit werk te ondersteunen, en om het verlies van boeken te vermijden, vragen we jou om bij je bezoek rekening te houden met enkele aandachtspunten.
• Toegang tot de bibliotheek kan je vragen
o aan het secretariaat (tijdens de openingsuren)
o op elke dinsdagavond van 19h00 tot 22h00 aan de aanwezige vrijwilligers.
• Alle boeken van de bibliotheek zijn enkel beschikbaar voor inzage ter plaatse.
• Mits opdracht van de leraar van je atelier kan je boeken ook gebruiken bij je werk in het atelier.
• Wanneer je een boek meeneemt naar je atelier kan je het rugnummer van het boek samen met de datum, je naam en het atelier vermelden in het uitleenboek. Dit maakt het werk van de vrijwilligers gemakkelijker.
• Wij stellen het op prijs dat je de boeken die in het atelier gebruikt worden telkens bij afsluiting van de les in de daartoe voorziene (rode) vakjes in de bibliotheek terug plaatst. Zo weten ook andere leerlingen en leraars waar deze boeken zich bevinden.
• Wij verzoeken je om de boeken na inzage correct terug te plaatsen. Mocht je daar de tijd niet voor hebben, dan kan je ze achterlaten in de doos “terugplaatsen’.
• Wanneer je een boek tevergeefs gezocht hebt, of wanneer je een tip hebt voor de aankoop van een nieuw boek, verzoeken we je dit te melden in het uitleenboek.
Wij zijn verknocht aan onze boeken. Help ons er respectvol en zorgzaam mee om te gaan.
Hartelijke dank,
Konsept, het bestuur en de vrijwilligers van de bibliotheek.
maandag 28 januari 2019
dinsdag 18 december 2018
STUDIEREIS ZONDAG 20 JANUARI 2019 DÜSSELDORF: K 20: “Mikrogeschichten einer ex-zentrischen Moderne” KEULEN: MUSEUM WALLRAF RICHARTZ: “Es war einmal in Amerika”
STUDIEREIS ZONDAG 20 JANUARI 2019
DÜSSELDORF: K 20: “Mikrogeschichten einer ex-zentrischen Moderne”
KEULEN: MUSEUM WALLRAF RICHARTZ: “Es war einmal in Amerika”
Wallraf-Richartz-Museum Keulen: “Es war einmal in Amerika”
 |
| Edward Hopper: Hodgkins house 1928 |
De tentoonstelling illustreert, mede door de uitzonderlijke kwaliteit van de 130 werken, de fascinerende variatie en enorme creativiteit van de Amerikaanse kunst. Met zowel bekende als – in Europa – haast onbekende schilderijen, sculpturen, foto’s en voorwerpen van de Native American Art wordt op chronologische wijze een boeiend overzicht geboden van de verschillende ontwikkelingen en stromingen. De toeschouwer krijgt de gelegenheid om vast te stellen dat er niet “één VS-Amerikaanse kunstgeschiedenis” bestaat, maar een veelvoud daarvan. Zo krijgt hij de kans om deze kunst met een actuele, frisse en kritische blik te bekijken, weg van de vooringenomen ideeën.
In deze tentoonstelling vertellen “zeven ‘microverhalen’ van excentrisch modernisme” over transculturele kantelmomenten, waarbij kunstenaars en kunstenaressen ter gelegenheid van de publicatie van een manifest, de opening van een tentoonstelling, de stichting van een vereniging, reizen of ontmoetingen hun persoonlijke interpretatie van ‘modernisme’ hebben gedefinieerd. De zeven verhalen brengen ons naar Tokio (1910), Moskou (1913), Sao Paulo (1922), Mexico City (1923), Shimla (1934), Beiroet (1948) en Zaria (1960). De tentoonstelling plaatst belangrijke werken uit de verzameling in dialoog met werken die tot op heden weinig aandacht kregen. Op deze wijze ontstaat een boeiende dialoog en worden vragen opgeroepen die niets aan actualiteitswaarde verloren hebben. Hoe ontstaan nationale en culturele identiteit? Op welke wijze verwerven thema’s als vluchten en exil invloed op de taal van kunstwerken? Welke artistieke, culturele en politieke invloed gaat uit van reizen, ontmoetingen en uitwisselingen? Aan deze tentoonstelling werd vele jaren gewerkt. Het resultaat is een onderzoek van het ‘transculturele’ modernisme.
Düsseldorf: Mikrogeschichten einer ex-zentrischen Moderne
In deze tentoonstelling vertellen “zeven ‘microverhalen’ van excentrisch modernisme” over transculturele kantelmomenten, waarbij kunstenaars en kunstenaressen ter gelegenheid van de publicatie van een manifest, de opening van een tentoonstelling, de stichting van een vereniging, reizen of ontmoetingen hun persoonlijke interpretatie van ‘modernisme’ hebben gedefinieerd. De zeven verhalen brengen ons naar Tokio (1910), Moskou (1913), Sao Paulo (1922), Mexico City (1923), Shimla (1934), Beiroet (1948) en Zaria (1960). De tentoonstelling plaatst belangrijke werken uit de verzameling in dialoog met werken die tot op heden weinig aandacht kregen. Op deze wijze ontstaat een boeiende dialoog en worden vragen opgeroepen die niets aan actualiteitswaarde verloren hebben. Hoe ontstaan nationale en culturele identiteit? Op welke wijze verwerven thema’s als vluchten en exil invloed op de taal van kunstwerken? Welke artistieke, culturele en politieke invloed gaat uit van reizen, ontmoetingen en uitwisselingen? Aan deze tentoonstelling werd vele jaren gewerkt. Het resultaat is een onderzoek van het ‘transculturele’ modernisme.
Tokio, 1910
Yorozu Tetsugoro en Kishida Ryusei waren zowel gefascineerd door de Japanse traditie als door de Europese kunst van omstreeks 1910. Vooral hun zelfportretten illustreren hun zoektocht naar een eigen identiteit, waarbij zij, geïnspireerd door allerlei invloeden een moderne persoonlijke beeldtaal trachten te ontwikkelen. Traditie en Europees geïnspireerd modernisme verdienen daarbij elk hun plaats
Shimla ,1934
In oktober 1960 werd Nigeria onafhankelijk. Een revolutionaire kunstenaarsgroep ‘Zaria Art Society’ schreef toen een manifest waarin een radicale vernieuwing van de kunst werd bepleit. Demas Nwoko, Uche Okeke en de Duitse emigrant Ulli Beier stichtten een transdisciplinaire kunstenaarsgroep Mbari Artist and Writers. Zo ontstond een uitgebreid panafrikaans netwerk dat veel contacten onderhield met de diaspora in Parijs.
Epiloog
Yorozu Tetsugoro en Kishida Ryusei waren zowel gefascineerd door de Japanse traditie als door de Europese kunst van omstreeks 1910. Vooral hun zelfportretten illustreren hun zoektocht naar een eigen identiteit, waarbij zij, geïnspireerd door allerlei invloeden een moderne persoonlijke beeldtaal trachten te ontwikkelen. Traditie en Europees geïnspireerd modernisme verdienen daarbij elk hun plaats
Moskou, 1913
In 1913 werden in Moskou, samen met werken van de avant-gardisten Malewitsch, Larionow en Marc Chagall ook werken getoond van de Georgische schilder Niko Pirosmani. Deze schilder, bewogen door orthodoxe iconen en oriëntaalse miniaturen, werd de belangrijkste vertegenwoordiger van de neo-primitivistische fase van de Russische Avantgarde
De Braziliaanse kunstenares Tarsila do Amaral maakte in de jaren 1920 samen met de schrijver Oswald de Andrade deel uit van de “Anthropo-fagische Beweging”.
 |
| Pirosmani, De actrice Margareth (1909) |
Sao Paulo, 1922
 |
| Lasar Segall, De ontmoeting (1924) |
Deze beweging propageerde ‘cultureel kannibalisme’, het zich toe-eigenen van ‘de ander’ door zich van diens kracht meester te maken. Deze metafoor, die zij beschouwden als een strategie voor esthetische dekolonisering, was het leidmotief van de moderne Braziliaanse kunstenaars. De werken van de Joodse kunstenaar Lasar Segall (geboren in Wilna) behandelen thema’s als migratie, identiteit en cultuuroverdracht.
Mexico City, 1923
In 1914 schilderde Modigliani het portret van de Mexicaanse schilder Diego Rivera. Samen met kunstenaars als David Alfaro Siqueiros en Frida Kahlo behoorde hij tot een groep kunstenaars die zich zowel artistiek als politiek inzetten voor de heropbouw van hun land na de burgeroorlog. In 1923 schreven zij mee aan het “Manifest van de vakbond van arbeiders, technici, schilders en beeldhouwers”.
Shimla ,1934
 |
| Amrita Sher-Gil Shimla, Tahitiaanse vrouw (1934) |
In het interbellum getuigde de Indisch-Hongaarse kunstenares Amrita Sher-Gil van een kosmopolitische identiteit. Na haar studie in Parijs in de dertiger jaren realiseerde zij een mooie synthese van wat zij daar artistiek oppikte en de Indische beeldtraditie. Haar werk werd vlakmatiger, de vormentaal eenvoudiger en het coloriet intensiever.
Beirut, 1948
De Libanese kunstenares Saloua Raouda Choucair werd sterk beïnvloed door Léger, bij wie ze vanaf 1948 drie jaar leerling was. Kritisch kijkend naar de stijl van haar leraar ontwikkelde zij een mooie synthese tussen Arabische kalligrafie, Islamitische geometrie en westerse abstractie. In een kritische publicatie trok ze ten strijde tegen de “achteromkijkende oriëntalisten” en ontwierp ze een visie voor een universele kunst, bedoeld voor een Arabische maatschappij in volle ontwikkeling.
De Libanese kunstenares Saloua Raouda Choucair werd sterk beïnvloed door Léger, bij wie ze vanaf 1948 drie jaar leerling was. Kritisch kijkend naar de stijl van haar leraar ontwikkelde zij een mooie synthese tussen Arabische kalligrafie, Islamitische geometrie en westerse abstractie. In een kritische publicatie trok ze ten strijde tegen de “achteromkijkende oriëntalisten” en ontwierp ze een visie voor een universele kunst, bedoeld voor een Arabische maatschappij in volle ontwikkeling.
Zaria, 1960
 |
| Uche_Okeke_Zaria 1000 |
Epiloog
De epiloog illustreert hoe het museum Wallraf Richartz, mede onder invloed van evenementen als de Documenta, vanaf de jaren 1950 vooral is gaan focussen op de westerse moderne kunst.
-------------------------------------------
PRAKTISCH
Datum: ZONDAG 20 JANUARI 2019.
Pas nadat Konsept je contacteerde, kan je het verschuldigde bedrag storten op de Konseptrekening IBAN BE56 3200 6929 8688 - BIC BBRUBEBB en is je inschrijving definitief.
Leden Konsept: 42 €; niet-leden: 52 € (Leden hebben voorrang)
PRAKTISCH
Datum: ZONDAG 20 JANUARI 2019.
Vertrek: 07h30 hoek Pulhoflaan – Grote Steenweg Berchem (halte tram 7 en 15)
Terug: omstreeks 19h30
Inschrijven: dinsdag 15 JANUARI 2019 vanaf 08h00. Enkel via de Konsepttelefoon: 0473 93 86 71.
Stuur een sms met je naam en telefoonnummer. Je kan ook een boodschap inspreken met vermelding van je naam en telefoonnummer. Konsept zal je dan zo snel mogelijk contacteren.
Pas nadat Konsept je contacteerde, kan je het verschuldigde bedrag storten op de Konseptrekening IBAN BE56 3200 6929 8688 - BIC BBRUBEBB en is je inschrijving definitief.
Leden Konsept: 42 €; niet-leden: 52 € (Leden hebben voorrang)
Graag duidelijk vermelden voor wie je inschrijft
maandag 17 december 2018
donderdag 22 november 2018
LIDMAATSCHAP KONSEPT 2019
Als Vriendenkring van de ABK Mortsel organiseert Konsept niet alleen dagreizen naar binnen- en buitenlandse musea, jaarlijks een meerdaagse studiereis, maar kopen we ook didactisch materiaal aan voor de ABK, organiseren we mee de opendeurdagen, werken we volop aan de digitalisering en ontsluiting van de bibliotheek en houden we de vinger aan de pols bij het aankopen van nieuwe kunstboeken.
Konsept is geïnteresseerd in wat oud-studenten verder op artistiek vlak presteren en betrekt hen regelmatig bij een boeiend project;
Konsept helpt bij de realisatie van voordrachten en tentoonstellingen;
Konsept ondersteunt projecten en maakt gastcursussen mogelijk waaraan leerlingen en vriendenkringers kunnen deelnemen;
Konsept tracht ook de drempel tot de ABK te verlagen voor kwetsbare en moeilijk bereikbare kinderen, jongeren.
Lidgelden:
- individueel lid: 5€
- gezinslid: 5€
- erelid*: 30 €
Konseptrekening:
Iban BE 56 3200 692986-88
BIC: BBRUBEBB
*Ereleden ontvangen een premieplaat, jaarlijks door een van de leerkrachten in een beperkte oplage ontworpen.
Het lidmaatschap van Konsept loopt van 1 januari t/m 31 december en biedt o.a. reductie op alle reizen!
Wie sponsort (vanaf 125 €), is eveneens erelid.en krijgt met haar/zijn (bedrijfs)logo een permanente visibiliteit op deze blog.
Graag duidelijk vermelden voor wie u lidgeld betaalt!
KAREN VAN VLASLAER ONTWERPT PREMIEPLAAT VOOR ERELEDEN KONSEPT 2019
PREMIEPLAAT 2019
KAREN VAN VLASLAER
VOOR ERELEDEN KONSEPT
KAREN VAN VLASLAER
VOOR ERELEDEN KONSEPT
Deze werken zijn voornamelijk ruimtelijk, de karton drukken zijn een vertaling van die ruimtelijke werken".
Techniek: een karton druk op toegevoegd gekleurd papier en een droge naald op gekleurd papier en deel van basis papier
De gekleurde papieren zijn Japans, de ondergrond is een zerkall karton van 250 g
Karen Van Vlaslaer
woensdag 21 november 2018
KONSEPTREIS OKTOBER 2018 (UNNA, ERFUIRT, LEIPZIG): EEN VERSLAG VAN DIRK VERHAEGEN
KONSEPTREIS OKTOBER 2018 (UNNA, ERFURT, LEIPZIG)
4 OKTOBER
Busreis op weg naar Unna. Leeslichtjes, slaaplichtjes en de lichtkunst in het vooruitzicht. Ik lees verder in "Driemaal bij dageraad” van Alessandro Baricco. Het onmogelijke wordt in dat boekje met drie verhalen geloofwaardig gemaakt. Gelezen, uitgelezen. Reisdocumentatie ter beschikking: een boterham inspirerende deskundigheid. Kruimeltjes op de schoot. Plasstop.
 |
| (c) J. Van der Mueren |
Op weg naar Erfurt: een ongewoon lange tunnel brengt ons uit de tijdelijke duisternis in een onverwachte, dichte mist. James Turrell blijft ons volgen. Aarzelend zonlicht. Opklaring.
Ons hotel ligt aan de Juri Gagarin Ring. We krijgen onze kamer op de elfde verdieping en er zijn er dertien. De liften zijn wat onwillig. Na het avondmaal is er tijd voor een wandeling richting Altstadt. De zon staat reeds laag, het wordt stilaan schemerig. Gildehuizen, patriciërswoningen. Trapgevels en halsgevels. Het oude gotische stadhuis. Een kermismolen en een groot rad. Reeksen kermislichtjes in het donker. Rommelige straatwerken. Knus aanhangen, struikelangst. De Krämerbrücke, bebouwd met een prachtige schakeling vakwerkhuizen. Ons gezelschap bevestigt: de Gera is hier een beetje de Dijle in Leuven en onder de Ponte Vecchio vloeit de Arno in Firenze. In elke reis leven eerdere reizen mee. Spaarzaam licht onder de bogen. Tijd voor een nachtelijk terrasje bij dit zomerse oktoberweer. Hier en daar installeren buren of vrienden zich met hun drankjes bij de eigen voordeur: echte cultuur. Gezondheid!
5 OKTOBER
 |
| (c) J. Van der Mueren |
Even verder herkennen we het fascinerende "Denkmal für Haubold Adam Friedrich Oeser.
 |
| (c) D. Verhaegen |
 |
| (c) D. Verhaegen |
In de afdeling Deens Design ontmoeten we alweer een oude bekende: Bodil Manz. Haar werk bestaat uit flinterdun transparant porselein, met zowel aan de buiten- als aan de binnenkant fragiele geometrische decoraties, die zich in transparante mengingen laten lezen. Technische perfectie, teder licht, sublieme poëzie. We zagen haar op een vorige Konseptreis in Sèvres met dezelfde bewondering.
Tijd voor een voorlopige, vluchtige stadswandeling. Het Kroch-Hochhaus met horloge en klokkenluiders. "Omnia Vincit Labor”. Het dateert uit 1928 en was daarmee het eerste torengebouw in Leipzig. Universiteitswijk met Paulinumkirche, Neus Augusteum en Schinkelpoort. Nashmarkt. Mädlerpassage. Auerbachs Keller waar Goethe graag wijn dronk en inspiratie vond voor zijn "Faust". Bezoek aan het Altes Rathaus, voor de gelegenheid half verpakt voor restauratiewerken. Een rondkijk in het Stadtgeschichtliches Museum. Bach, hier vijftig jaren oud, geschilderd door Elias Gottlob Haussmann, de officiële portrettist van Leipzig. Honger en dorst. Terrasje op de Nashmarkt bij het Goethe-monument.
Stalinistische woonblokken: werkmanspaleizen. Rüssische Gedächtniskirche: oosterse schittering. De bus brengt ons naar het Völkerschlachtdenkmal. De architect is Bruno Schmitz. Granietporfier en beton. Het kolossale monument werd voltooid in 1913, honderd jaar na de Slag bij Leipzig. Het staat op de plaats waar Napoleon zijn troepen aanvoerde. Het herdenkt de meer dan honderdduizend doden en pretendeert een monument te zijn voor vrede, vrijheid, internationaal begrip en Europese eenheid. Voor mij is het vooral luguber. Het weer is zomers. Met de lage zon is het oppassen geblazen.
 |
| (c) J. Van der Mueren |
6 OKTOBER
Thomaskirche. Buiten kijkt Bach ons van op zijn voetstuk met een frons aan. Wat komen jullie hier doen? In de oude Thomasschule, die in Bachs tijd vlak bij de kerk stond, woonde en componeerde hij. Het was er bouwvallig, lawaaierig en ongezond. Naar het schijnt had hij bij het componeren wel mooi uitzicht op lusthoven, siertuinen en boomgaarden. Bij het kerkportaal hangt op de zijgevel een banier: "Motette: Worte in Musik, Musik in Worten". Met andere woorden: hoogtepunten van westerse polyfonie, twee keer per week voor 2 Euro. De gotische Thomaskirche is meermaals herbouwd. Ik heb een boontje voor de gepolychromeerde kruisribgewelven. Simpele polychromie ontmoet complexe polyfonie. Ook de sobere glasramen -discrete variaties- genieten mijn appreciatie; daarentegen ben ik niet de enige die dat ene hedendaagse glasraam volkomen misplaatst vindt. Bach was in de Thomaskirche cantor van 1723 tot aan zijn dood in 1750. Cantor, dat was in de eerste plaats voorzanger zijn. Bach had ook heel wat andere taken: hij had de leiding over meerdere koren en stond in voor de opleiding en selectie van zangers en muzikanten. Hij componeerde in opdracht kerkelijke en profane muziek. Hij was onwaarschijnlijk productief, vooral wanneer men bedenkt dat een aanzienlijk deel van zijn werk verloren ging. Zijn orgelspel en vermogen tot improvisatie werden gewaardeerd en geprezen. Het blijft echter de vraag in welke mate men ook zijn genialiteit besefte. Bij zijn aanstelling was hij derde keus. De eerste opvoering van de "Matthäus-Passion" in deze Thomaskirche maakte blijkbaar geen bijzondere indruk. Zelfs zijn latere "Musikalisches Opfer”, opgedragen aan de verlichte despoot Frederik de Grote en nu beschouwd als een hoogtepunt van "absolute muziek”, bleef indertijd zonder respons. Bach was ook voortdurend slachtoffer van beledigende rivaliteiten. Reeds in zijn tijd was zijn ernstige, gecompliceerde muziek ingehaald door nieuwe modes: emotie, eenvoud en natuurlijke expressie kregen tijdens zijn leven de voorkeur. Hij kreeg soms vernietigende kritieken. Bachs mathematische schoonheid, aan wetenschap verwant, was in zijn tijd zowel te oud als te nieuw. Bach laat ons goed nadenken over creativiteit. Het methodische creëren, de balans tussen theorie en praktijk, het omgaan met opdrachten en beperkingen schijnen bij hem de creativiteit nergens in de weg te staan. Voor ik het vergeet: in Bachs tijd waren er in Leipzig reeds straatlantaarns.
 |
| (c) D. Verhaegen |
 |
| (c) D. Verhaegen |
We komen bij de Alte Nicolaïschule waar Leibnitz en andere beroemdheden studeerden of les gaven, en vervolgens bij de classicistische Nicolaï Kirche met haar witte banken en pastelkleurige zuilenvegetatie. Buiten staat eenzelfde zuil als symbool voor vrede en geweldloze revolutie. Hij schraagt het hemelgewelf van de hoop.
 |
| (c) J. Van der Mueren |
Baumwollespinnerei. Recyclage van industriële gebouwen. Ik hou het kort: in deze discrete melancholie zou ik graag wonen.
In de winkel voor kunstenaarsbenodigdheden kies ik een blok "Hahnemühle Burgund 250g rau”, en dat is meteen een aanbeveling. De tuin van de vroegere fabrieksdirecteur kan even de onze zijn. Zicht op de achtergevel met veranda. Herfstlicht in de wijn. Op weg naar Erfurt een onwaarschijnlijke zonsondergang.
7 OKTOBER
 |
| (c) D. Verhaegen |
 |
| (c) D. Verhaegen |
 |
| (c) D. Verhaegen |
En in een verdere zaal, in de nabijheid van Günter Fruhtrunk, Mario Merz en Alf Lachauer een sterke paars-witte ”Malatesta, diptiek" van de uit Roemenië afkomstige Nürnberger Diet Sailer. Reeds in de jaren zestig was zijn geometrische "concrete” kunst de antipode van het van staatswege opgelegde sociaal realisme. Het geprogrammeerde toeval speelt, net als bij François Morellet of John Cage, een kapitale rol in zijn werk. Van 1980 tot 1990 organiseerde hij in Nürnberg een reeks tentoonstellingen onder de noemer KONKRET. In 1987 was ik een van de deelnemende kunstenaars. Diet Sailer stelde ook meermaals tentoon in de Antwerpse galerie Jeanne Buytaert.
In het Museum Folkwang te Essen bezoeken we de tentoonstelling "Unheimlich real: Italienische Malerei der 1920er Jahre", een tentoonstelling met 80 schilderijen die tot het Magisch Realisme worden gerekend. Realistische tendensen duiken na de eerste wereldoorlog zowat overal op. In Italië geven Giorgio de Chirico en Carlo Carrà de toon aan, de eerste met zijn metafysische schilderkunst met bevreemdende lege pleinen, de tweede met een terugkeer naar de traditie. Ook Gino Severini heeft de eerdere futuristische experimenten op zijn manier ingeruild voor scènes met pierrots en harlekijns. Pablo Picasso kijkt hier om het hoekje.
 |
| (c) D. Verhaegen |
De vaste collectie in het Museum Folkwang verdient tot slot een zoveelste rondgang. Een allermooiste Paul Cézanne, de abstractie nabij. De vlijmscherpe regenboog van Caspar David Friedrich. Lichtspel boven en onder de boog. Ik hou het kort en beperk mij nog verder tot twee lichtende voorbeelden. Van Max Ernst de blauwe hulde aan de ”Duistere goden”. En van Robert Delaunay een schitterende "Cirkelvormen" uit 1912-1913. De zon die rond is, de maan die rond is, het oog dat rond is, de horizon die rond is, de regenboog die rond staat. Kunst in de regenboog. En weken later, na Scheveningen en Rotterdam de maan met geel-blauw halo in de koude nacht. Licht in de duisternis, in de ijle nevels van ijskristallen. Fysisch licht. Metafysisch licht. En Antje Weithaas speelt nu op Klara een "Partita" van Bach. Er is geen twijfel, het is maar dank zij onze reis dat ik dit zo intens ervaar. Ik denk dat Bach nu glimlacht op zijn sokkel in Leipzig.
Dirk Verhaegen
oktober-november 2018
woensdag 14 november 2018
DIRK VERHAEGEN VERTAALT ANONIEM DOCUMENT UIT - HELGA LUKOWSKY: JAWLENSKYS ABENDSONNE, DER MAHLER UND DIE KÜNSTLERIN LISA KÜMMEL
De lievelingskleuren van Jawlensky
Begin jaren zeventig, in de tijd van de algemene bouwhausse, heerste in Wiesbaden de kaalslag. Dorpen van rond de eeuwwisseling werden gesloopt en betonnen meergezinswoningen kwamen in de plaats. In een van deze gebouwen werd de stilte in de gangen van de ingewikkelde doolhof iedere keer onderbroken. Een oudere vrouw, mevrouw Schaak-Matje, waggelde met een blauwgroene waas over het gezicht de trappen af. Ze kraste met duister-schorre rokersstem, belde woest bij de buren en zwenkte met een fles in de hand, wijn, cognac, whisky, rum, als het maar alcoholisch was. Bezopen leek ze goedmoedig. Dat veranderde echter wanneer haar de geschiedenis van haar erfenis voor de geest kwam. Dan zwol ze op in onverwachte woede als een aanvalsklare cobra, wiens doel de dodelijke beet is. Ze vertelde op giftige toon de geschiedenis van haar gereduceerde erfenis. Het feit dat ze in dit gemeenschappelijke woonblok moest leven, was uitsluitend de schuld van haar tante. Had haar tantetje maar een vonkje fatsoen gehad, de erfenis bijeen te houden, dan woonde zij niet hier, aldus mevrouw Schaak-Matje.
Tantetje werd op zeventienjarige leeftijd de verloofde van nonkel, waarmee ze later een gelukkig, zij het kinderloos huwelijk had. De man zou wel graag kunstenaar geworden zijn, maar het ontbrak hem aan talent en moed. Hij had een goed oog voor echte kunstenaars en ondersteunde ze zo goed als hij kon. Het meest vertrouwd was hij met de schilder Alexej Jawlensky, met wie hij een vertrouwelijke vriendschap onderhield. De nonkel kocht van zijn vriend af en toe een olieverfschilderij in gloedvolle kleuren, waarbij zij beiden een zekere voorliefde vertoonden voor de kleuren blauw en groen.
Het gebeurde meermaals dat de schilder verleid werd tot een kosteloze vakantie in de vooralpen, waarbij als wederdienst de helft van de tijdens het verblijf ontstane schilderijen bezit werden van de nonkel. Ze vulden wanden, gangen en zolders en maakten tantetje, die zich, zoals zij het noemde, aan dat bonte geklieder niet warmen kon, radeloos.
De schilder stierf, de nonkel stierf, tantetje overleefde. Ze werd mummie-mager en zichtbaar zonderling. In plaats van aan haar, haar nicht, te denken, zo vertelde mevrouw Schaak-Matje, viel ze als 82-jarige voor de flair van een 36-jarige docent. Tantetje overleefde door „Vertroostingen”, zoals ze dat noemde. Voor een nacht met een mummie, zo zou de docent zich hebben uitgedrukt, was een schilderij van Jawlensky een correcte prijs. Voor haar dood moest tantetje in het geheel meer dan vijftig „vertroostingen” ontvangen hebben en de trooster
evenzovele Jawlensky’s van haar in ontvangst hebben gekregen. Als de vraag kwam, met hoeveel Jawlensky’s de docent zich uiteindelijk versliep, sloeg mevrouw Schaak-Matje steeds van woede alcoholische voorraad naar binnen. Het was een bodemloze onbeschaamdheid, de totale erfenis, op twee onder de vloer ontdekte schilderijen na, verbrast te hebben. Het walgelijkste was, dat tantetje, aangesproken op haar onwaardige activiteit, zich in geen geval de nachtelijke diensten van de docent ontzeggen kon.
Eigenaardig, mevrouw Schaak-Matje scheen zich over tantetjes gereduceerde nalatenschap niet te verheugen, terwijl het nog altijd een begerenswaardig vermogen vertegenwoordigde. Haar woede over tantetjes verkwiste nalatenschap had groeven van teleurstelling in haar gezicht gekerfd. Het scheen alsof de lievelingskleuren van Jawlensky zich op haar toornige gezicht hadden uitgesmeerd: ze had zich groen en blauw geërgerd.
Helga Lukowsky: Jawlenskys Abendsonne, der Mahler und die Künstlerin Lisa Kümmel
Ulrike Helmer Verlag ISBN 3-89741-050-8
(vert. Dirk Verhaegen)
maandag 5 november 2018
STUDIEREIS ZONDAG 2 DECEMBER 2018 DEN HAAG: ALEXEJ VON JAWLENSKI - WASSENAAR: RETROSPECTIEVE ARMANDO
STUDIEREIS ZONDAG 2 DECEMBER 2018
DEN HAAG: ALEXEJ VON JAWLENSKI
WASSENAAR: RETROSPECTIEVE ARMANDO
ALEXEJ VON JAWLENSKY. EXPRESSIONISME EN DEVOTIE. GEMEENTEMUSEUM DEN HAAG
Ver voordat in de westerse wereld spirituele en esoterische stromingen als new age en mindfulness populair worden, combineert Alexej von Jawlensky (1864-1941) met een open levenshouding het beste uit verschillende religieuze stromingen. De van oorsprong Russische kunstenaar ontwikkelt zich in München tot één van de belangrijkste Duitse expressionisten.
Gemeentemuseum Den Haag presenteert Jawlensky’s rijke oeuvre van landschappen, stillevens en portretten in een groot overzicht waarbij de nadruk ligt op de invloed van zijn spirituele beleving. In samenwerking met het Alexej von Jawlensky-archief in Zwitserland wordt voor het eerst ook uitgebreid aandacht besteed aan zijn liefde voor de muziek en de inspiratie die hij daarin vond.
 |
| Vrouwenkop, 1911 |
Gemeentemuseum Den Haag presenteert Jawlensky’s rijke oeuvre van landschappen, stillevens en portretten in een groot overzicht waarbij de nadruk ligt op de invloed van zijn spirituele beleving. In samenwerking met het Alexej von Jawlensky-archief in Zwitserland wordt voor het eerst ook uitgebreid aandacht besteed aan zijn liefde voor de muziek en de inspiratie die hij daarin vond.
Vriendschap en kruisbestuiving in München
 |
| Landschap Murnau, 1909 |
Later gaat hij zich ook verdiepen in de yogaleer. Jawlensky onderhoudt ook nauwe contacten met Wassily Kandinsky en Franz Marc, die onder de titel Der Blaue Reiter met publicaties en tentoonstellingen bezig waren. De internationale groep ontwerpt een nieuwe kunst voor de toekomst: felle kleuren in combinatie met decoratieve patronen, lijnvoering en ritme voeren de boventoon. Kunst wordt een expressie van pure emoties. Jawlensky gaat krachtige, monumentale portretten schilderen. Zijn Vrouwenkop uit 1911 is een van de publiekslievelingen uit de collectie van Gemeentemuseum Den Haag. Het gezicht is opgebouwd uit rood en blauw en de geelgroene ogen van de vrouw verbeelden een heftige gemoedstoestand.
Isolement in oorlogstijd en de weg naar abstractie
 |
| Heilandsgesicht Erwartung 1917 |
De tentoonstelling is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het Alexej von Jawlensky-archief in Zwitserland en Museum Wiesbaden, dat de grootste collectie Jawlensky in de wereld beheert. Voor de tentoonstelling wordt tevens samengewerkt met musea in Düsseldorf, Chemnitz, Saarbrücken, Bern en Edinburgh.
ARMANDO. MUSEUM VOORLINDEN, WASSENAAR
Directeur Suzanne Swarts: “We waren voornemens in 2019 met Armando zijn 90ste verjaardag te vieren. Het overlijden van Armando heeft ons allen geraakt. Wij willen niet langer wachten met deze tentoonstelling die een groot eerbetoon aan de kunstenaar zal zijn. Dit is het moment om het indrukwekkende oeuvre van dit iconische multitalent te delen met het publiek.”
De kunstenaar is naast beeldend kunstenaar en schrijver bekend geworden als dichter, violist, acteur, journalist, film-, televisie- en theatermaker. Het ongemakkelijk samengaan van schoonheid en kwaad, melancholie en (on)macht zijn terugkerende thema’s in Armando’s oeuvre.
De wortels van Armando’s kunstenaarschap liggen, zoals hij zelf verklaarde, in zijn jeugd, in de Tweede Wereldoorlog. Hij groeide op nabij Kamp Amersfoort, een Duits doorvoerkamp, en als jongen stond hij langs de weg te kijken hoe de gevangenen vanaf het treinstation naar de barakken werden gebracht. Hij was gefascineerd door hun lot, door de manier waarop deze mensen hun wil was ontnomen – maar later besefte hij dat hetzelfde eigenlijk gold voor de jonge Duitse bewakers die de gevangenen begeleidden. Deze gebeurtenis, en andere uit die jaren (in zijn literaire werk duikt regelmatig de suggestie op dat hij in de oorlog zelf iemand zou hebben vermoord) vormden het fundament van Armando’s latere wereldbeeld waarin hij gefascineerd is door thema’s als beheersing en lotsbestemming – wat prachtig wordt samengevat in de klassieke, door hem zelf bedachte term ‘schuldig landschap’.
Twee elementen komen in zijn werk steeds terug: een fascinatie voor de verhevigde, geconcentreerde realiteit die bij uitstek opduikt in oorlogssituaties, en een krachtig verlangen het lot in eigen hand te nemen. Het maakte Armando’s werk romantischer dan dat van zijn tijdgenoten, en wars van iedere mode. Armando leek zich van niemand iets aan te trekken, en groef daarbij bijna terloops zo diep in de menselijke psyche dat zijn werk vaak als ongemakkelijk en confronterend wordt ervaren – ook al omdat hij nooit de uitweg bood van het moralisme. Voor Armando waren zelfs de meest tragische beelden en gebeurtenissen in de eerste plaats feiten.
 |
| Schuldig Landschap |
Voorlinden toont in samenwerking met de Armando Stichting een groots overzicht met werk vanaf de Nul-periode uit de jaren zestig tot en met zijn laatste werken
PRAKTISCH
Datum: ZONDAG 2 DECEMBER 2018.
Datum: ZONDAG 2 DECEMBER 2018.
Vertrek: 08h15 hoek Pulhoflaan – Grote Steenweg Berchem (halte tram 7 en 15)
Terug: omstreeks 18h30
Inschrijven: dinsdag 20 november 2018 vanaf 08h00. Enkel via de Konsepttelefoon: 0473 93 86 71.
Stuur bij voorkeur een sms met je naam en telefoonnummer. Je kan ook een boodschap inspreken met vermelding van je naam en telefoonnummer. Konsept zal je dan zo snel mogelijk contacteren.
Pas nadat Konsept je contacteerde, kan je het verschuldigde bedrag storten op de Konseptrekening IBAN BE56 3200 6929 8688 - BIC BBRUBEBB en is je inschrijving definitief.
Leden Konsept: 45 €; niet-leden: 55 € (Leden hebben voorrang)
Graag duidelijk vermelden voor wie je inschrijft
maandag 22 oktober 2018
Abonneren op:
Posts (Atom)
